Saturday , October 16 2021
Home / TIN TỨC / Corticoid là gì ?

Corticoid là gì ?

Cách đây vài mươi năm, Dexamethasone đã trở nên quen thuộc, đau gì cũng mua dùng rất hiệu quả, uống vào thấy “hết bệnh” ngay, nhưng khi ngưng dùng thì bệnh tái phát. Đây chính là Corticoid được xem là một loại thần dược, “trị bá bệnh” . Nhưng nếu sử dụng các thuốc corticoid bừa bãi sẽ dẫn đến nhiều tác dụng phụ có hại không lường được cho sức khỏe.
Corticoid hay còn gọi là Corticosteroid hay Glucocorticoid , là những nội tiết tố (hormone) do tuyến thượng thận động vật có xương sống tiết ra hoặc do con người tổng hợp thành phần tương tự , có cấu trúc hóa học steroid nên được gọi tắt là nhóm thuốc corticoid, được tìm thấy công dụng và ứng dụng trị liệu viêm khớp do Bs. Philip Showalter Hench (Hoa Kỳ), Tiến sĩ Hóa học Edward Calvin Kendall ( Hoa Kỳ) và Tadeusz Reichstein là nhà nghiên cứu hóa học người Thụy Sĩ. Ba vị này đã đạt giải Nobel Sinh lý học và Y học năm 1950 về công trình “Tìm ra hormone tuyến thượng thận khi cô lập được cortisone”.
Ðến nay người ta đã tổng hợp được rất nhiều nhóm thuốc steroid và sử dụng rộng rãi, đồng thời kéo theo tình trạng lạm dụng thuốc lan tràn.
Tác dụng được xem là “thần dược” của Corticoid
– Chống viêm mạnh ở giai đoạn sớm hay muộn do nhiều nguyên nhân cơ học, hóa học, nhiễm khuẩn, dị ứng. Chỉ riêng với đặc tính này, thuốc cũng đã trị được nhiều loại bệnh như viêm khớp do thấp khớp, bệnh thoái hóa khớp, viêm các khớp ngoại vi, những tình trạng bệnh lý do chấn thương khớp, trị viêm phần trước mắt (khoa mắt), trị viêm mũi (khoa tai mũi họng)…
– Chống dị ứng: Dùng điều trị trong các bệnh dị ứng da, dị ứng đường hô hấp, hen suyễn nặng…
– Corticoid bôi da có tác dụng chống ngứa, chống đỏ, chống viêm, chống sưng phù, chống khô da bong vảy, chống sẹo lồi và phì đại do bất kỳ nguyên nhân gì.
Chính vì đa công dụng như thế nên nhiều người đã lầm tưởng rằng thuốc bôi da corticoid là loại “thần dược trị được bá bệnh cũng như khi dùng trên da dưới dạng kem bôi”.
Nhưng Corticoid là độc dược. 
Corticoid theo quy định của Bộ Y tế lại là thuốc độc bảng B có tác dụng gây nghiện, gây độc và gây biến chứng (Ban hành kèm theo Quyết định số: 2032/1999/QĐ-BYT ngày 09 tháng 7 năm 1999 của Bộ trưởng Bộ Y tế).
Corticoid là độc dược nằm ở bảng B của Bộ Y tế này được xem là con dao hai lưỡi, cần phải có chỉ định sử dụng của bác sĩ qua toa thuốc. Thuốc có tác dụng chống viêm mạnh hiệu quả nhanh nhưng chỉ điều trị triệu chứng, không điều trị nguyên nhân viêm dễ gây lệ thuộc thuốc và hiệu ứng phản hồi corticoid. Do vậy khi dừng thuốc bôi corticoid trên da thì vấn đề da trở lại còn nặng hơn trước nhiều, đó chính là viêm da phản hồi corticoid hay viêm da corticoid.
Phân loại Corticoid ( theo tài liệu diễn đàn bác sĩ nội trú )
Loại tác dụng vừa:
– Hydrocortisone 1%, 2,5% (Hytone…).
– Dexamethasone 0,1% (Decadron…).
– Clobetasone butyrate 0,05% (Eumovate, Eumosone).
Loại tác dụng khá mạnh: 
– Betamethasone valerate 0,01%, 0,1% (Betnovate, Fucicort).
– Desonide 0,05% (Tridesilone, Tridésonid, Locapred).
– Flumethasone privalate 0,03% (Locacorten).
– Flucinolone acetonide 0,01%, 0,025%, 0,2% (Synalar, Flucinar, Flucort).
– Flurandenolide 0,025%, 0,05% (Cordran).
– Hydrocortisone butyrate 0,1% (Locoid).
– Hydrocortisone valerate 0,2% (Wesrcord).
– Mometasone fuorate (Elocon, Elomet).
– Triamcinolone acetonide 0,025%, 0,1%, 0,5% (Aristocort, Kenalog).
 
Loại tác dụng mạnh:
– Amcinonide 0,1% (Cyclocort).
– Betamethasone dipropionate 0,05%, 0,25% (Diprosone).
– Desoximethasone 0,05%, 0,25% (Topicort).
– Diflorasone diacetate 0,05% (Florone, Psorcon).
– Fluocinomide 0,05% (Lidex).
– Halcinonide 0,025%, 0,1% (Halog).
Loại tác dụng rất mạnh: 
– Betamethasone dipropiomate 0,05% trong propylene glycol (Diprolene).
– Clobetasol propionate (Tenovate, Dermovate).
Loại Phối hợp thuốc: 
– Corticoid + acid salicylic ·Diprosalic, Loriden A (A: acid salicylic)
– Corticoid + kháng chuẩn ·Betnovate C (N); Sicortene plus; Tenovate G; Cortibion C (F); Cidermex
– Corticoid + kháng nấm + kháng chuẩn ·Gentrisone, Triderme…
Corticoid là dược phẩm chống viêm mạnh, chống mẫn cảm, chống dị ứng, chống ngộ độc và ức chế miễn dịch, được dùng dạng uống, tiêm mạch, tiêm bắp và chích tại chỗ hay bôi da tại chỗ.Thuốc rất đa dụng nhưng để lại tác dụng phụ nguy hiểm. Do vậy sử dụng thuốc corticoid không đúng mang lại hại nhiều hơn lợi và gây ra cho người dùng mắc thêm bệnh khác.

Bạn nên xem thêm

Khách mời được chữa lành viêm da corticoid chia sẽ